Rozporządzenie (UE) 2024/1689
Art. 4 i Art. 5 obowiązują od 2 lutego 2025 r., a sankcje finansowe z Art. 99 są egzekwowalne od 2 sierpnia 2025 r. Obowiązki przejrzystości z Art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. Terminy dla systemów wysokiego ryzyka przesunięto rozporządzeniem (UE) 2026/1744 — Załącznik III na 2 grudnia 2027 r., Załącznik I na 2 sierpnia 2028 r. Doradzamy organizacjom, które chcą podejść do tych obowiązków metodycznie i bez improwizacji.
30 minut, bezpłatnie. Rozmowa robocza — bez prezentacji handlowej. Wiadomość prywatna na LinkedIn lub przez formularz kontaktowy.
Stan prawny — sierpień 2026
Poniżej przedstawiamy stan obowiązywania Rozporządzenia (UE) 2024/1689 na sierpień 2026 r., uwzględniając rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus), obowiązujące od 27 lipca 2026 r., oraz krajową ustawę o systemach sztucznej inteligencji ogłoszoną tego samego dnia.
Wejście w życie Art. 5 (zakazane praktyki) oraz Art. 4 (kompetencje w zakresie sztucznej inteligencji — AI literacy). Obowiązek dotyczy wszystkich dostawców i podmiotów stosujących systemy AI w UE.
2 lutego 2025 r.
Aktywacja systemu sankcji administracyjnych zgodnie z Art. 99. Obowiązują przepisy dotyczące modeli AI ogólnego przeznaczenia (GPAI) zawarte w Rozdziale V Rozporządzenia.
2 sierpnia 2025 r.
Rozpoczęcie stosowania obowiązków przejrzystości z Art. 50 (ujawnianie interakcji z AI, oznaczanie treści generatywnych, deepfake) oraz sankcji dla dostawców modeli ogólnego przeznaczenia z Art. 101.
2 sierpnia 2026 r.
Wejście w życie przepisów ustawy o systemach sztucznej inteligencji o kontrolach, postępowaniach i karach — od tego dnia Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji może nakładać sankcje.
28 października 2026 r.
Rozpoczęcie stosowania nowych praktyk zakazanych z Art. 5 ust. 1 lit. ba i bb (generowanie materiałów intymnych bez zgody oraz materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci), dodanych rozporządzeniem (UE) 2026/1744 — z najwyższą sankcją Aktu. Tego samego dnia kończy się okres przejściowy na znakowanie treści z Art. 50 ust. 2 dla systemów generatywnych wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r.
2 grudnia 2026 r.
Stosowanie obowiązków dla samodzielnych systemów AI wysokiego ryzyka z Załącznika III (Art. 6 ust. 2) — termin przesunięty rozporządzeniem (UE) 2026/1744, opublikowanym w Dz.U. UE 24 lipca 2026 r.
2 grudnia 2027 r.
Stosowanie obowiązków dla systemów AI wysokiego ryzyka stanowiących element bezpieczeństwa produktów z Załącznika I sekcja A (Art. 6 ust. 1) — termin przesunięty tym samym rozporządzeniem.
2 sierpnia 2028 r.
Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji została ogłoszona 27 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1003). Powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) jako organ nadzoru rynku zgodnie z Art. 70 Rozporządzenia — przewodniczącego powołuje się w ciągu dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie, a pełny skład Komisji w ciągu trzech miesięcy. Zasadnicza część ustawy weszła w życie 11 sierpnia 2026 r.; przepisy o kontrolach, postępowaniach i karach stosuje się od 28 października 2026 r.
Kara za naruszenie zakazanych praktyk z Art. 5.
Kara za naruszenie innych obowiązków materialnych.
Metodyka oparta bezpośrednio na tekście Rozporządzenia w polskiej wersji EUR-Lex.
Ramy klasyfikacji
Akt wprowadza czterostopniową hierarchię ryzyka. Klasyfikacja konkretnego systemu zależy od jego przeznaczenia, kontekstu wdrożenia oraz tego, czy znajduje się on w katalogach Załącznika III lub Załącznika I. Najczęstszy błąd interpretacyjny polskich organizacji polega na założeniu, że status dostawcy lub podmiotu stosującego decyduje o obowiązkach — w rzeczywistości decyduje przypadek użycia.
ART. 5
Subliminalne techniki manipulacji, scoring społeczny, nieukierunkowane pobieranie wizerunków z internetu lub CCTV do baz rozpoznawania twarzy, rozpoznawanie emocji w miejscu pracy i edukacji, kategoryzacja biometryczna według wrażliwych atrybutów. Od 2 grudnia 2026 r. także generowanie materiałów intymnych bez zgody osoby przedstawionej (Art. 5 ust. 1 lit. ba i bb).
Sankcje administracyjne — Art. 99 ust. 3
ART. 6 W ZW. Z ZAŁ. III
Identyfikacja biometryczna, infrastruktura krytyczna, dostęp do edukacji, zatrudnienie (rekrutacja, ocena pracownicza, monitoring), świadczenia podstawowe (scoring kredytowy, ubezpieczenia, świadczenia zdrowotne), egzekwowanie prawa, migracja, wymiar sprawiedliwości i procesy demokratyczne.
Sankcje administracyjne — Art. 99 ust. 4
ART. 50
Systemy AI wchodzące w interakcję z osobami fizycznymi wymagają poinformowania o tym fakcie. Treści generatywne wymagają oznaczenia w formacie odczytywalnym maszynowo. Materiały typu deepfake wymagają etykietowania. Rozpoznawanie emocji i kategoryzacja biometryczna wymagają powiadomienia osób, których dane dotyczą.
Sankcje administracyjne — Art. 99 ust. 4
POZA KATALOGAMI
Większość zastosowań AI mieści się w tej kategorii. Bezpośrednie obowiązki materialne nie powstają, jednak Art. 4 — kompetencje w zakresie sztucznej inteligencji — obowiązuje wszystkie podmioty stosujące, niezależnie od poziomu ryzyka. Zaleca się przyjęcie dobrowolnych kodeksów postępowania zgodnie z Art. 95.
Art. 4 obowiązuje wszystkich
Mapowanie przypadków użycia na Załącznik III
Poniższe przykłady stanowią mapowanie najczęściej spotykanych zastosowań biznesowych na konkretne punkty Załącznika III. Klasyfikacja końcowa wymaga indywidualnej analizy w kontekście Art. 6 ust. 3.
Systemy AI filtrujące lub rankingujące kandydatów do zatrudnienia.
Załącznik III, pkt 4 lit. aSystemy AI oceniające zdolność kredytową lub przyznające scoring kredytowy osób fizycznych.
Załącznik III, pkt 5 lit. bSystemy AI monitorujące wyniki lub zachowanie pracowników.
Załącznik III, pkt 4 lit. bSystemy AI oceniające ryzyko lub ustalające taryfikację dla osób fizycznych w ubezpieczeniach na życie i zdrowotnych.
Załącznik III, pkt 5 lit. cSystemy AI oceniające kwalifikowalność do podstawowych świadczeń publicznych.
Załącznik III, pkt 5 lit. aSystemy kategoryzacji biometrycznej lub rozpoznawania emocji w określonych kontekstach.
Załącznik III, pkt 1 lit. b oraz pkt 1 lit. cSystemy AI stosowane w edukacji do oceny efektów uczenia się, przypisywania uczniów do programów lub wykrywania zachowań niedozwolonych.
Załącznik III, pkt 3Zakres doradztwa
Pracujemy w trzech głównych zakresach zaangażowania. Każdy z nich produkuje dokumentację zgodną z wymogami Rozdziału III Rozporządzenia oraz przygotowuje organizację do dialogu z krajowym organem nadzoru rynku.
ZAKRES I
Inwentaryzacja systemów AI funkcjonujących w organizacji. Klasyfikacja każdego systemu wobec Art. 5, Art. 6 w zw. z Załącznikiem III oraz Art. 50. Pisemna opinia klasyfikacyjna z cytowaniem konkretnych przepisów.
Wycena zindywidualizowana po rozmowie konsultacyjnej.
ZAKRES II
Zakres I rozszerzony o pełną analizę luk wobec Art. 8–15 oraz fazowaną mapę drogową doprowadzenia organizacji do zgodności w horyzoncie ustawowym.
Wycena zindywidualizowana po rozmowie konsultacyjnej.
ZAKRES III
Kompleksowy zakres dla jednego lub większej liczby systemów wysokiego ryzyka. Dokumentacja projektowana z myślą o wytrzymaniu badania przez krajowy organ nadzoru rynku oraz jednostki notyfikowane.
Wycena zindywidualizowana po rozmowie konsultacyjnej.
Modele zaangażowania (projekt, retainer, advisory hours) ustalane są indywidualnie podczas rozmowy konsultacyjnej w oparciu o zakres i specyfikę organizacji. Rozliczenia z klientami polskimi odbywają się w mechanizmie reverse charge VAT zgodnie z Art. 196 Dyrektywy 2006/112/WE.
Oferta
Dla jednego lub większej liczby systemów wysokiego ryzyka dostarczamy pełen pakiet dokumentacji wraz z programem kompetencji AI dla zespołu — projektowany pod badanie przez krajowy organ nadzoru rynku. Dla pełnego zakresu realistyczny horyzont to do 90 dni, w zależności od liczby systemów i dojrzałości dokumentacji.
Dostępność
Przyjmujemy do 10 zaangażowań na kwartał, aby utrzymać głębokość i jakość wdrożenia.
Zakres pakietu
Bez gwarancji pieniężnych
Nie obiecujemy „pełnej zgodności" ani zwrotów — statusu zgodności nie orzeka doradca, lecz właściwy organ nadzoru rynku. Gwarantujemy zakres i terminowość naszej pracy.
O praktyce
Novus Point prowadzi praktykę doradczą skoncentrowaną wyłącznie na Rozporządzeniu (UE) 2024/1689. Praktyką kieruje Jakub Piórkowski, założyciel firmy i przewodniczący Rady Nadzorczej Carlson Investments SE (Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie: CAI). Za firmą stoi jedenaście lat prowadzenia działalności operacyjnej na rynku brytyjskim oraz własne, regulowane wdrożenia systemów AI — Hadar AI w Dubaju i ADOZ — na których sprawdzamy to, co doradzamy, zanim doradzimy to Państwu.
Naszą metodologię opieramy bezpośrednio na tekście Rozporządzenia w jego oficjalnej polskiej wersji publikowanej w EUR-Lex — w brzmieniu skonsolidowanym po rozporządzeniu (UE) 2026/1744, które dodało do Aktu nowe artykuły (m.in. art. 4a, 60a i 75a–75d) oraz Załącznik XIV. Przeczytaliśmy cały ten tekst: wszystkie artykuły, 180 motywów aktu bazowego i 14 załączników. Dokumentacja, którą produkujemy, projektowana jest pod kątem badania przez krajowy organ nadzoru rynku, jednostki notyfikowane oraz Państwa wewnętrzny dział prawny.
Nie jesteśmy kancelarią prawną. Nie jesteśmy oddziałem Wielkiej Czwórki. Jesteśmy butikową praktyką doradczą skoncentrowaną na pojedynczym akcie prawnym, jego implementacji krajowej oraz operacyjnych konsekwencjach dla polskich organizacji.
Metodyka współpracy
30 minut, bezpłatnie
Ustalamy mapę zastosowań AI w Państwa organizacji oraz identyfikujemy, które przepisy Aktu mają zastosowanie. Po rozmowie posiadają Państwo wstępną orientację w zakresie ekspozycji na Art. 5, Art. 6, Art. 50 lub jej brak.
Zakres I
Dokumentujemy każdy system AI funkcjonujący w Państwa organizacji. Klasyfikujemy go względem hierarchii ryzyka Rozporządzenia. Produkujemy pisemną ocenę wymaganą Art. 6 ust. 4.
Zakres II
Przeprowadzamy analizę luk wobec Art. 8–15. Projektujemy ścieżkę dojścia do zgodności z planem działań i harmonogramem uwzględniającym terminy Art. 113.
Zakres III
Budujemy dokumentację techniczną. Projektujemy system zarządzania jakością. Przygotowujemy do oceny zgodności. Otrzymują Państwo kompletny pakiet wytrzymujący badanie przez organ nadzoru.
Najczęstsze pytania
Pytania nieobjęte poniższym katalogiem mogą Państwo zgłosić podczas rozmowy konsultacyjnej. Każda kwestia, którą dotąd rozstrzygaliśmy z klientami, znalazła się w tekście Rozporządzenia — w jego artykułach, 180 motywach lub czternastu załącznikach.
Art. 5 (praktyki zakazane) oraz Art. 4 (kompetencje w zakresie AI) obowiązują od 2 lutego 2025 r. Obowiązki dla modeli AI ogólnego przeznaczenia, zarządzania i sankcji administracyjnych — od 2 sierpnia 2025 r. Obowiązki przejrzystości z Art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. Terminy dla systemów wysokiego ryzyka zostały przesunięte rozporządzeniem (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus, w mocy od 27 lipca 2026 r.): systemy samodzielne z Załącznika III — 2 grudnia 2027 r., systemy stanowiące element bezpieczeństwa produktów z Załącznika I sekcja A — 2 sierpnia 2028 r.
Tak. Zgodnie z Art. 2 stosuje się do dostawców wprowadzających systemy AI na rynek UE oraz do podmiotów stosujących mających siedzibę w UE, niezależnie od miejsca ustanowienia. Stosuje się również do dostawców i podmiotów stosujących z państw trzecich, jeżeli wynik działania systemu jest wykorzystywany w Unii.
Najczęściej tak — na gruncie Art. 50. Obowiązek poinformowania osoby, że rozmawia z systemem AI (Art. 50 ust. 1), ciąży na dostawcy systemu; jeżeli korzystają Państwo z chatbota od zewnętrznego dostawcy, muszą Państwo potwierdzić, że w Państwa wdrożeniu ten obowiązek jest realizowany. Maszynowe znakowanie treści generatywnych (ust. 2) również obciąża dostawcę. Na podmiocie stosującym spoczywa natomiast obowiązek ujawnienia z ust. 4 — dla deepfake oraz tekstów generowanych przez AI, które informują opinię publiczną.
Art. 62 przewiduje środki wsparcia dla MŚP — priorytetowy dostęp do regulacyjnych piaskownic, uproszczoną dokumentację z Art. 11, obniżone opłaty oraz proporcjonalność sankcji. Nie istnieje natomiast zwolnienie z obowiązków materialnych.
Harmonogram zależy od liczby systemów AI, ich klasyfikacji oraz dojrzałości istniejącej dokumentacji. Realistyczny horyzont dla pełnego pakietu wysokiego ryzyka mieści się w przedziale od trzech do dziewięciu miesięcy. Szczegółowy harmonogram ustalamy po fazie klasyfikacji.
Art. 99 ust. 3 przewiduje administracyjne kary pieniężne do 35 000 000 EUR lub do 7% całkowitego rocznego światowego obrotu za naruszenie Art. 5. Art. 99 ust. 4 przewiduje kary do 15 000 000 EUR lub do 3% obrotu za naruszenie innych obowiązków materialnych. Art. 99 ust. 5 przewiduje kary do 7 500 000 EUR lub do 1% obrotu za udzielenie nieprawidłowych informacji organom. Dla MŚP zastosowanie ma niższa z dwóch wartości.
Żaden rzetelny doradca nie udziela takiej gwarancji. Gwarantujemy pracę wykonaną bezpośrednio na podstawie tekstu Rozporządzenia, zgodną z obowiązkami z Rozdziału III, zaprojektowaną pod kątem wytrzymania racjonalnego badania przez organ nadzoru. Status zgodności ustala wyłącznie właściwy organ nadzoru rynku.
Specjalizacją. Prowadzimy praktykę skoncentrowaną wyłącznie na Rozporządzeniu (UE) 2024/1689 oraz jego implementacji krajowej. Pracujemy w mniejszych zespołach, w krótszych cyklach, z dokumentacją projektowaną przez praktyków, którzy wdrażali regulowane systemy AI. Nie zastępujemy kancelarii prawnej — w razie potrzeby pracujemy obok niej.
Rozmowa konsultacyjna
Terminy z Art. 113 nie ulegają przesunięciu w zakresie obowiązków już obowiązujących. Sankcje z Art. 99 nie skalują się do stanu świadomości organizacji. Najwłaściwszym momentem na ustalenie ekspozycji jest moment przed otrzymaniem zapytania od organu nadzoru.
Jeżeli w trakcie rozmowy ustalimy, że Państwa organizacja nie ma istotnej ekspozycji regulacyjnej, powiemy to wprost i zakończymy rozmowę. Nie kreujemy problemów, których nie ma.